น้ำตาลต่ำ…แต่ยังมีแรงได้?
เรื่องที่เราต้องเข้าใจใหม่
เป็นเวลาหลายสิบปี เวลาพูดถึงการออกกำลังกาย เรามักถูกสอนว่า
“อยากมีแรง ต้องเติมคาร์โบไฮเดรต”
“อยากวิ่งได้นาน ต้องกินเจล”
“น้ำตาล คือ พลังงานที่ดีที่สุด”
ซึ่งทั้งหมดนี้…ไม่ผิด
แต่คำถามที่น่าสนใจกว่าคือ “มีพลังงานแบบอื่นอีกไหม?”
พลังงานที่
- ไม่ต้องหวานจัดและน้ำตาลสูงเพียงอย่างเดียว
- และร่างกายของเราคุ้นเคยอยู่แล้ว
คำตอบนั้น อาจเป็นสารตัวหนึ่ง ที่ถูกเข้าใจผิดมานาน มันคือ L-lactate
สิ่งที่เราเคยเชื่อ…อาจไม่ใช่ความจริง
หลายคนรู้จัก Lactate ในชื่อ “กรดแลคติก” พร้อมกับความเชื่อว่า มันคือของเสีย และเป็นสาเหตุของอาการเมื่อยล้าหลังออกกำลังกาย
แต่ในช่วงกว่า 30 ปีที่ผ่านมา งานวิจัยจำนวนมากกลับพบว่า L-lactate ไม่ได้เป็นของเสีย
ตรงกันข้าม มันคือหนึ่งในศูนย์กลางของระบบพลังงานของร่างกาย (4)
จุดเปลี่ยนสำคัญ โดย George Brooks ผู้เสนอ Lactate Shuttle Theory
ถึงกับเรียก Lactate ว่า
“A phoenix risen”
หรือ
“สิ่งที่เคยถูกเข้าใจผิด แต่กลับฟื้นคืนขึ้นมาใหม่” (4)
แล้ว L-lactate คืออะไร?
มันเป็น Organic acid ที่ร่างกายของเราสร้างขึ้นเองทุกวัน ไม่ว่าจะเป็น
- กล้ามเนื้อ
- สมอง
- หัวใจ
- เม็ดเลือดแดง
- จุลินทรีย์ในลำไส้
รวมถึงพบได้ในอาหารหมักตามธรรมชาติ
เช่น
- โยเกิร์ต
- กิมจิ
- Sauerkraut
แปลว่า L-lactate ไม่ใช่สารแปลกปลอม แต่มันเป็นส่วนหนึ่งของเรามาตั้งแต่แรก (4)
มันไม่ได้เป็น “ของเสีย”
แต่มันคือ “ตัวกลางของพลังงาน”
เวลาที่กล้ามเนื้อทำงาน L-lactate จะถูกสร้างขึ้น แต่แทนที่จะถูกทิ้ง มันกลับถูกส่งต่อไปยัง หัวใจ / สมอง / ตับ / กล้ามเนื้อส่วนอื่น เพื่อผลิตพลังงานต่อ
แนวคิดนี้ ถูกเรียกว่า Lactate Shuttle Theory ซึ่งได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในปัจจุบัน (4)
พูดง่าย ๆ
L-lactate เปรียบเสมือน “รถขนส่งพลังงาน” ที่วิ่งไปทั่วร่างกาย
แล้วกินได้จริงไหม?
คำตอบคือ “ได้” ถ้าอยู่ในรูปแบบ และปริมาณที่เหมาะสม
ในคนสุขภาพดี ร่างกายมีการหมุนเวียน L-lactate ประมาณ 117 กรัมต่อวัน (4)
- งานวิจัยในปี 2021 ให้อาสาสมัครสุขภาพดี รับประทาน L-lactate 20 กรัม พบว่า
✔ ดูดซึมได้รวดเร็ว
✔ ระดับ Lactate ในเลือดยังอยู่ในช่วงปลอดภัย
✔ และยังช่วยลดความอยากอาหารได้อีกด้วย (1)
แล้วจะกินไปทำไม?
คำตอบสั้น ๆ คือ เพื่อเป็นพลังงานอีกทางเลือกหนึ่ง
ไม่ใช่เพื่อแทนคาร์บทั้งหมด แต่เพื่อให้ร่างกาย มีทางเลือกของพลังงานมากขึ้น
- งานวิจัยในปี 2024 พบว่า L-lactate ให้สมรรถนะในการออกกำลังกาย ไม่แตกต่างจากคาร์โบไฮเดรต ในการปั่นจักรยานความหนักสูง (2)
- และอีกงานหนึ่ง พบว่า ผู้ที่ได้รับ Lactate มี Work Rate สูงกว่าเล็กน้อย พร้อมแนวโน้มที่ความรู้สึกเหนื่อยลดลง (3)
แม้เป็นข้อมูลที่ใหม่มาก แต่สิ่งเหล่านี้ กำลังทำให้ Lactate ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
พลังงานในอนาคต…
อาจไม่ใช่เรื่องแค่ “คาร์บ/น้ำตาล” แต่เป็นเรื่องของ “ความหลากหลาย”
ตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา วงการโภชนาการ ให้ความสำคัญกับคาร์โบไฮเดรตอย่างมาก
แต่ปัจจุบัน เรากำลังเริ่มเรียนรู้ว่า ร่างกายของเรา มีระบบพลังงานที่ซับซ้อนกว่านั้น
L-lactate คือ ทางเลือกของพลังงาน ที่ธรรมชาติสร้างไว้อยู่แล้ว
สรุป
L-lactateไม่ใช่ของเสีย
ไม่ใช่ศัตรูของการออกกำลังกายและไม่ใช่สารแปลกปลอม
แต่มันคือ
หนึ่งในระบบพลังงานของมนุษย์
ที่วิทยาศาสตร์กำลังกลับมาทำความเข้าใจใหม่ (4)
บางที…
สิ่งที่ถูกเข้าใจผิดมานานกว่า 100 ปี
อาจไม่ใช่ Lactate
แต่เป็น
“วิธีที่เราเข้าใจมัน”
แล้วเกี่ยวอะไรกับเรา?
เพราะเราเชื่อว่า การดูแลสุขภาพในอนาคต ไม่ควรมีเพียงคำว่า “เติมคาร์บ/น้ำตาล”
แต่ควรเป็น “เติมพลังงานที่เหมาะสมกับร่างกาย”
แนวคิดนี้ จึงเป็นหนึ่งในเหตุผล ที่เราเลือกใช้ L-lactate
ร่วมกับ
- D-ribose
- Creatine
- วิตามิน
- เกลือแร่
เพื่อออกแบบโภชนาการ ที่ไม่ได้มุ่งแค่เพียง “มีแรง”
แต่ยังคำนึงถึง การฟื้นตัว ศักยภาพ และสุขภาพในระยะยาว
กราฟเปรียบเทียบระดับ แลคติกในเลือดระหว่างออกกำลังกาย ระหว่างกลุ่มที่ได้รับแลคติกและแป้ง(Placebo)(3)
กราฟเปรียบเทียบระดับ ด่าง กรด และน้ำตาล ในเลือดระหว่างออกกำลังกาย ระหว่างกลุ่มที่ได้รับได้รับแลคติกและแป้ง(Placebo)(2)
รู้จัก “แลคติก” พลังงานแห่งศตวรรษที่ 21 มากขึ้นได้ที่ บทความ แลคติก…พลังงานใหม่แห่งศตวรรษที่ 21
เปรียบเทียบหมัดต่อหมัด ระหว่างแลคติกกับน้ำตาล Lactic VS Sugar
และ 6 เรื่องโกหกกับการออกกำลังกาย
บริษัท ดอกเตอร์ทรงพลัง จำกัด และ B-STARK All in One Nutrition ขอเป็นพลังให้ท่านมีสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืนค่ะ/ครับ
Our Social https://www.facebook.com/dr.songpalang
อ้างอิง
- (1) Oral lactate slows gastric emptying and suppresses appetite in young males Pedersen, Mette Glavind Bülow et al. Clinical Nutrition, Volume 41, Issue 2, 517 – 525
- (2) Bordoli, C., Varley, I., Sharpe, G. R., Johnson, M. A., & Hennis, P. J. (2024). Effects of Oral Lactate Supplementation on Acid-Base Balance and Prolonged High-Intensity Interval Cycling Performance. Journal of functional morphology and kinesiology, 9(3), 139. https://doi.org/10.3390/jfmk9030139
- (3) Ewell, T. R., Bomar, M. C., Brown, D. M., Brown, R. L., Kwarteng, B. S., Thomson, D. P., & Bell, C. (2024). The Influence of Acute Oral Lactate Supplementation on Responses to Cycle Ergometer Exercise: A Randomized, Crossover Pilot Clinical Trial. Nutrients, 16(16), 2624. https://doi.org/10.3390/nu16162624
- (4) Brooks, G. A., Arevalo, J. A., Osmond, A. D., Leija, R. G., Curl, C. C., & Tovar, A. P. (2022). Lactate in contemporary biology: a phoenix risen. The Journal of physiology, 600(5), 1229–1251. https://doi.org/10.1113/JP280955
